Verwachting

Regenradar en buienradar lezen: wat de kleuren betekenen, hoeveel mm per uur en hoe je sneeuw herkent

Redactie7 min lezen20 november 2026
Foto: Xofc, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Een regenradar toont waar het nu regent of sneeuwt en hoe hard, op basis van radiogolven die terugkaatsen op druppels en vlokken. In België maken vier radars (Jabbeke, Wideumont, Zaventem en Helchteren) samen elke vijf minuten een nieuw beeld. Lichtblauw is lichte regen, geel en oranje zijn stevige buien van ongeveer 5 tot 20 mm per uur, rood en roze wijzen op zware onweersbuien met kans op hagel.

IN HET KORT
  • Vier weerradars dekken België: Jabbeke en Wideumont (KMI), Zaventem (skeyes) en Helchteren (VMM).
  • Om de vijf minuten komt er een nieuw radarbeeld; binnen 100 km van een radar zijn de hoeveelheden betrouwbaar.
  • Ruwweg: blauw is minder dan 5 mm per uur, geel en oranje 5 tot 20 mm, rood meer dan 25 mm per uur.
  • Een radar ziet ook sneeuw en hagel, maar alleen radars met dubbele polarisatie kunnen ze van regen onderscheiden.
  • Voor de komende één à twee uur is de radar het beste hulpmiddel; voor morgen heb je een verwachting nodig.

Wie in Vlaanderen "de buienradar" opent, bedoelt meestal gewoon een regenradar: een kaart waarop je de buien ziet aankomen. Buienradar is eigenlijk de naam van een bestaande weerdienst, maar het woord is in het dagelijkse taalgebruik een soortnaam geworden, net als een "bic" of een "frigo". Wat er op al die kaarten te zien is, komt uit hetzelfde soort meettoestel.

Een radarbeeld lezen lijkt eenvoudig, maar er zitten addertjes onder het gras. Hieronder lees je hoe de radar werkt, wat de kleuren betekenen in millimeter per uur, hoe ver je ermee vooruit kunt kijken en waarom sneeuw soms bedrieglijk zwak oogt.

Hoe werkt een regenradar?

Een weerradar zendt korte pulsen radiogolven uit. Botsen die op regendruppels, sneeuwvlokken of hagelstenen, dan kaatst een deel van de energie terug. Uit de tijd tussen uitzenden en ontvangen haalt de radar de afstand, uit de sterkte van het teruggekaatste signaal de intensiteit van de neerslag.

De antenne draait voortdurend rond en scant de lucht onder verschillende hoeken. Zo ontstaat volgens het KMI om de vijf minuten een driedimensionaal beeld van de neerslag. Wat je op je gsm ziet, is daar een vlakke samenvatting van.

De vier radars die België in de gaten houden

Radar Ligging Beheerder Sinds
Wideumont Provincie Luxemburg, op 585 m KMI 2001, vernieuwd in 2022
Jabbeke West-Vlaanderen KMI 2012
Zaventem Luchthaven skeyes
Helchteren Houthalen-Helchteren, Limburg VMM 2016

De radar van Jabbeke kan onweer tot op 300 km zien, ongeveer van Parijs tot Groningen. Die van Wideumont reikt tot 250 km. Toch rekent het KMI alleen binnen een cirkel van 100 km rond elke radar met betrouwbare hoeveelheden. Verder weg zit de radarbundel door de kromming van de aarde te hoog boven de grond.

Wat betekenen de kleuren op de buienradar?

Het teruggekaatste signaal wordt uitgedrukt in dBZ, een maat voor reflectiviteit. Met een vaste formule, de klassieke Marshall-Palmerrelatie, reken je dat om naar een regenintensiteit in millimeter per uur. Eén millimeter is één liter water per vierkante meter.

Op onze regenradar loopt de kleurschaal van lichtblauw over blauw naar geel, oranje, rood en roze. Andere apps gebruiken andere kleuren, maar de logica is dezelfde: hoe warmer de kleur, hoe harder het giet.

Kleur Reflectiviteit Regen per uur (ongeveer) Wat je buiten merkt
Lichtblauw 15 tot 20 dBZ minder dan 0,6 mm Motregen, nauwelijks nat
Blauw 20 tot 34 dBZ 0,6 tot 5 mm Lichte tot matige regen
Geel 35 tot 39 dBZ 5 tot 10 mm Stevige bui, plassen op de rijbaan
Oranje 40 tot 44 dBZ 10 tot 20 mm Zware regen, slecht zicht
Rood 45 tot 54 dBZ 25 tot 85 mm Wolkbreuk, vaak onweer
Roze 55 dBZ en meer meer dan 100 mm Extreme kern, waarschijnlijk hagel

De getallen in de tabel zijn een omrekening, geen meting met een regenmeter. Bij hagel klopt de formule niet meer: natte hagelstenen kaatsen zo fel terug dat de radar veel te hoge regenhoeveelheden zou berekenen. Het KMI zegt zelf dat oranje en rood op zijn beelden de meest intense neerslag tonen, waarbij hagel mogelijk is.

Vanaf wanneer is regen gevaarlijk?

Een rode vlek die over je gemeente schuift, betekent niet meteen wateroverlast. Het komt aan op hoe lang de bui blijft hangen. Het KMI geeft een gele waarschuwing vanaf 20 liter per vierkante meter in één uur, of 20 tot 40 liter in zes uur. Oranje begint bij 31 liter in één uur, rood boven 50 liter in één uur.

Een bui die tien minuten rood kleurt, levert dus vaak minder op dan een brede blauwe zone die de hele namiddag boven Gent blijft hangen. Wie wil weten of er een waarschuwing loopt, kijkt op de pagina waarschuwingen.

Hoe ver vooruit kun je kijken met een regenradar?

De radar meet alleen wat er nu valt. Wat je ziet als "verwachting" op een radarkaart, is een doorgetrokken beweging: de computer kijkt hoe de buien de voorbije beelden verschoven en schuift ze in dezelfde richting verder. Dat heet nowcasting.

Voor een buienlijn die netjes van zee naar het binnenland trekt, werkt dat goed. Een onweersbui die ter plaatse ontstaat of uitdooft, kan zo'n doorgetrokken beeld niet voorspellen. Het KMI houdt voor de flashberichten in zijn app rekening met verwachtingen tot 80 minuten vooruit, en stuurt de kortste waarschuwingen 10 tot 30 minuten op voorhand.

Buienradar 24 uur en 48 uur

Veel mensen zoeken naar een "buienradar voor 24 of 48 uur". Zo ver kan geen radar kijken. Wat je dan nodig hebt, is een neerslagverwachting uit een weermodel. Die vind je per gemeente op de pagina uur per uur, met de regenkans en het aantal millimeter voor elk uur van de komende 48 uur.

Een handige werkwijze: kijk 's ochtends naar de uurverwachting om je dag te plannen, en open vlak voor je vertrekt de radar om te zien of die ene bui je net wel of net niet raakt.

Sneeuwradar: sneeuw herkennen op de radar

Een "sneeuwradar" bestaat niet als apart toestel. Dezelfde radars zien regen, sneeuw en hagel. Een klassieke radar met enkele polarisatie, zoals die van Zaventem, kan die soorten volgens het KMI niet uit elkaar houden. Jabbeke, Helchteren en sinds de vernieuwing van 2022 ook Wideumont meten met dubbele polarisatie: ze zenden horizontaal en verticaal en leiden daaruit de vorm van de deeltjes af.

Twee dingen zijn goed om te weten als het winter is:

  • Droge sneeuw lijkt zwakker dan ze is. Ijs kaatst minder terug dan water. Een sneeuwbui die op de radar lichtblauw kleurt, kan toch een paar centimeter op de grond leggen, omdat sneeuw veel meer volume heeft dan dezelfde hoeveelheid regen.
  • Smeltende sneeuw lijkt feller. Vlokken met een waterlaagje kaatsen sterk terug, waardoor een ring van "zware neerslag" kan verschijnen waar het in werkelijkheid natte sneeuw of regen is.

Of het sneeuwt of regent, haal je dus beter uit de temperatuur en de verwachting dan uit de kleur alleen. Op de pagina sneeuw staan de sneeuwhoogtes en de winterse verwachting, en in ons artikel over sneeuw in België lees je waar en wanneer het meestal sneeuwt.

Waarom de radar soms fout zit

Het KMI is er eerlijk over: radarbeelden zijn niet altijd juist. De belangrijkste valkuilen:

  • Grondecho's. Bomen, torens, hoogspanningsmasten en heuvels kunnen de bundel weerkaatsen en lijken dan op neerslag. Rond de Hoge Venen en de Maasheuvels in Frankrijk duiken die het vaakst op.
  • Abnormale voortplanting. Bij een temperatuurinversie buigt de bundel sterker naar de grond, raakt hij verder weg het aardoppervlak en ontstaan er nepbuien.
  • Storende zenders. Zenders op dezelfde frequentie geven lange, rechte strepen die een hele sector onbruikbaar maken.
  • Meethoogte. De radar meet op een zekere hoogte. Regen kan onderweg verdampen, en motregen die laag ontstaat, wordt ver van de radar gemist.

Het KMI verwerkt de beelden daarom voor publicatie: niet-meteorologische signalen worden verwijderd en de hoeveelheden worden bijgesteld met gegevens van regenmeters.

Zo gebruik je de regenradar slim

  • Bekijk een reeks beelden in plaats van één momentopname. De richting en snelheid van de buien vertellen meer dan hun kleur.
  • Kijk naar de grootte van de rode kern. Een klein rood vlekje in een blauwe zone is een korte stortbui, een brede oranje band die stilstaat geeft wateroverlast.
  • Zoom in op je provincie, bijvoorbeeld de regenradar voor Antwerpen of West-Vlaanderen, want buien aan de kust en in Limburg gedragen zich vaak anders.
  • Bij onweer komt het gevaar niet alleen van regen. Bliksem en rukwinden zie je niet op een gewone regenradar. Lees daarover meer in het artikel over onweerswaarschuwingen.
  • Wil je een dag of een week vooruit plannen, kies dan de verwachting voor morgen of de 14-daagse verwachting. Een radar is een instrument voor de komende anderhalf uur, niet voor het weekend.

Regenradar en officiële waarschuwingen

Een radarbeeld is geen waarschuwing. Of er voor jouw provincie code geel, oranje of rood geldt, beslist het KMI. Die waarschuwingen verschijnen op meteo.be, in de KMI-app en via MeteoAlarm, en worden op onze pagina met waarschuwingen per provincie overgenomen. Bij zware onweersbuien of wateroverlast beslissen het Crisiscentrum en de lokale overheden of ze de bevolking via BE-Alert verwittigen.

De radar is wel het beste middel om te zien wanneer die waarschuwing concreet wordt. Komt er een rode kern op je af, dan heb je vaak nog een kwartier om de fiets binnen te zetten of het terras leeg te maken.

Veelgestelde vragen

Wat betekenen de kleuren op de buienradar?

De kleur geeft aan hoe sterk het signaal is dat terugkaatst, en dus ongeveer hoe hard het regent. Lichtblauw en blauw staan voor lichte tot matige regen, geel en oranje voor stevige buien van grofweg 5 tot 20 mm per uur. Rood en roze wijzen op zware onweersbuien, vaak met hagel.

Hoeveel is 1 mm regen per uur?

1 mm regen is 1 liter water per vierkante meter. Bij 1 mm per uur heb je lichte, aanhoudende regen, waarbij een paraplu volstaat. Vanaf 20 liter per vierkante meter in één uur geeft het KMI een gele waarschuwing voor regen.

Hoe ver vooruit kan een regenradar kijken?

Een radar meet wat er nu valt, niet wat er morgen valt. Door de beweging van de buien door te trekken, kun je ongeveer een uur tot anderhalf uur vooruit kijken. Het KMI gebruikt zo'n korte termijnverwachting voor de flashberichten in zijn app, tot 80 minuten vooruit.

Kan je sneeuw zien op de regenradar?

Ja, de radar ziet sneeuw net als regen, maar een gewone radar kan het verschil niet maken. Radars met dubbele polarisatie, zoals die van Jabbeke, Helchteren en sinds 2022 ook Wideumont, kunnen regen, sneeuw en hagel wel onderscheiden. Droge sneeuw geeft een zwak signaal, waardoor een flinke sneeuwbui op de radar soms licht lijkt.

Waarom regent het niet terwijl de radar regen toont?

De radar meet op een bepaalde hoogte, en neerslag kan onderweg naar de grond verdampen. Ook bomen, masten, heuvels en storende zenders kunnen valse echo's geven. Omgekeerd mist de radar soms motregen die laag in de lucht ontstaat, vooral ver van de radar.

Hoeveel weerradars heeft België?

Er zijn vier operationele weerradars. Het KMI beheert die van Wideumont in de provincie Luxemburg (sinds 2001, vernieuwd in 2022) en Jabbeke in West-Vlaanderen (sinds 2012). Skeyes beheert de radar van Zaventem en de VMM die van Houthalen-Helchteren (sinds 2016).

regenradarbuienradarbuienradar 24 uurbuienradar 48 uurregenradar België

Lees ook