Het KMI spreekt van mist zodra het zicht onder 1.000 meter zakt, van dichte mist bij 200 tot 300 meter en van zeer dichte mist bij 50 meter of minder. Code geel geldt bij verspreid zicht onder 200 meter of plaatselijk onder 50 meter, code oranje bij verspreid zicht onder 50 meter; code rood bestaat niet voor mist. Volgens de wegcode moeten uw mistlichten achteraan aan bij mist of sneeuwval die het zicht onder ongeveer 100 meter brengt, en bij felle regen, en in geen enkele andere situatie.
- Mist: zicht onder 1.000 m. Nevel: zicht tussen 1.000 en 5.000 m.
- KMI code geel: verspreid zicht onder 200 m of plaatselijk onder 50 m. Code oranje: verspreid onder 50 m.
- Voor mist bestaat geen code rood.
- Mistachterlicht: verplicht bij mist of sneeuwval onder ongeveer 100 m zicht en bij felle regen, anders verboden.
- Stralingsmist ontstaat in heldere, windstille nachten en lost vaak pas in de late voormiddag op.
Op een novemberochtend kan de E40 bij Gent er volkomen normaal uitzien, terwijl een paar kilometer verder de vangrail verdwijnt in een grijze muur. Mist is in België geen zeldzaamheid. Het is vooral een herfst- en winterverschijnsel, en het verraderlijke is dat het zicht op korte afstand sterk kan verschillen.
Mist, dichte mist en nevel: de cijfers van het KMI
Mist is in wezen een wolk die de grond raakt. Hij bestaat uit piepkleine waterdruppeltjes die in de lucht zweven, en de relatieve vochtigheid bedraagt er 100 procent. Het KMI deelt mist in volgens het horizontale zicht.
| Benaming | Zicht |
|---|---|
| Nevel | tussen 1.000 en 5.000 m |
| Mist | minder dan 1.000 m |
| Dichte mist | 200 tot 300 m |
| Zeer dichte mist | 50 m of minder |
Een autobestuurder merkt het verschil tussen 300 en 50 meter meteen. Bij 300 meter ziet u nog een paar lantaarnpalen voor u. Bij 50 meter ziet u amper de achterlichten van de wagen voor u, zelfs op een rechte weg.
Hoe mist ontstaat in België
Het KMI noemt afkoeling van het aardoppervlak veruit de belangrijkste oorzaak. Maar er zijn verschillende soorten mist, en ze komen op andere momenten en plaatsen voor.
Stralingsmist
Op een heldere, windstille nacht straalt de bodem zijn warmte uit. De lucht vlak erboven koelt mee af tot de waterdamp condenseert. Dat is stralingsmist, de klassieke ochtendmist in de Vlaamse polders, de Schelde- en Leievallei en de Kempen.
Het is typisch voor de winter, omdat de nachten dan lang zijn. Volgens het KMI lost stralingsmist meestal pas in de late voormiddag op en kan hij soms meerdere dagen blijven hangen. Vooral in een stabiel hogedrukgebied in november en december gebeurt het dat het de hele dag grijs blijft.
Advectiemist aan de kust
Advectiemist ontstaat wanneer zachte, vochtige lucht over een koud oppervlak stroomt, zoals de zee. Het KMI wijst erop dat deze mist vaak aan de kust en op zee voorkomt en zich over een groot gebied uitstrekt, al is hij zelden extreem dicht. Wie in de lente naar Oostende rijdt, kan bij een zeewind plots in de mist belanden terwijl het in het binnenland zonnig is. Op de pagina over de kust ziet u de wind en de zeetemperatuur.
Aanvriezende mist
Bij vriesweer kunnen mistdruppeltjes vloeibaar blijven, tot zelfs -10 °C. Pas wanneer ze een voorwerp raken, bevriezen ze en vormen ze rijm. Het KMI noemt aanvriezende mist gevaarlijk voor het verkeer: wegen, bruggen en bomen krijgen een laagje ijs. Daarover meer in ons artikel over vorst en nachtvorst.
Volgens het KMI zijn vochtige gebieden het gevoeligst: valleien, bosrijke streken, moerassen en de kustzone.
Mist door het jaar
| Seizoen | Meest voorkomende mist | Waar |
|---|---|---|
| Herfst en winter | stralingsmist na heldere, windstille nachten | valleien, weilanden, moerassige streken |
| Herfst en winter | verdampingsmist, als koude lucht over warmer water stroomt | boven zee en meren |
| Vroege lente | advectiemist, als zachte lucht over de nog koude Noordzee waait | kust, bij wind van zee ook verder landinwaarts |
| Vriesweer | aanvriezende mist met rijmafzetting | overal, vooral op bruggen en viaducten |
Ook zeer laaghangende wolken kunnen het zicht aan de grond onder 1.000 meter brengen; ook dat noemt het KMI mist. In de Ardennen rijdt u bij lage bewolking dus soms letterlijk door een wolk.
Nevel heeft niet altijd met water te maken. Het KMI wijst erop dat een zicht tussen 1 en 5 kilometer ook kan komen door fijne stofdeeltjes of vervuiling. Men spreekt dan van droge nevel of heiigheid.
Code geel en oranje voor mist
Deze site geeft zelf geen waarschuwingen. Het KMI waarschuwt per provincie, via meteo.be, de KMI-app en MeteoAlarm; u vindt ze ook op onze pagina met waarschuwingen. Voor mist hanteert het KMI deze criteria:
| Code | Criterium | Advies van het KMI |
|---|---|---|
| Groen | weinig kans op verspreide mist met zicht onder 200 m, zeer lokale mist niet uitgesloten | geen |
| Geel | verspreid zicht van 200 m of minder, of plaatselijk 50 m of minder | afstand houden, snelheid aanpassen, waakzaam zijn |
| Oranje | verspreid zicht van 50 m of minder | traag rijden, rekening houden met een plotse daling van het zicht |
| Rood | bestaat niet voor mist | niet van toepassing |
Code geel voor mist komt in de herfst geregeld voor, vaak voor de nacht en de ochtendspits. Een overzicht van alle kleurcodes staat in ons artikel over de kleurcodes van het KMI. Wie per provincie wil kijken, gaat bijvoorbeeld naar de waarschuwingen voor Oost-Vlaanderen.
Wanneer moeten de mistlichten aan?
De regels staan in artikel 30 van het huidige wegverkeersreglement. Kort samengevat:
- Bij nacht en telkens u niet meer duidelijk kunt zien tot op ongeveer 200 meter, moeten uw lichten aan. Dimlichten dus, ook overdag in de mist.
- Voormistlichten mag u alleen gebruiken bij mist, sneeuwval of felle regen. Ze mogen de dimlichten vervangen of samen met die lichten branden.
- Mistlichten achteraan moeten aan bij mist of sneeuwval die het zicht tot minder dan ongeveer 100 meter beperkt, en bij felle regen. In alle andere omstandigheden zijn ze verboden.
Dat laatste punt wordt vaak vergeten. Een mistachterlicht is erg fel. Wie het aanlaat zodra het zicht weer beter is, verblindt de bestuurder achter zich, en bij regen maskeert het bovendien uw remlichten.
Grootlicht helpt niet in de mist. Het licht weerkaatst op de druppeltjes en u ziet minder in plaats van meer.
Op 1 juni 2027 treedt een vernieuwde Code van de openbare weg in werking. Tot dan gelden de regels hierboven.
Veilig rijden in dichte mist
Een paar dingen maken echt verschil:
- Pas uw snelheid aan aan wat u ziet. Artikel 10 van de wegcode vraagt dat u rekening houdt met het zicht en in alle omstandigheden kunt stoppen voor een hindernis die u kunt voorzien. Bij 50 meter zicht is dat heel weinig.
- Houd ruim afstand. Wie te dicht volgt, rijdt op de achterlichten van een ander en ziet zelf niets van de weg.
- Haal niet in. Een tegenligger of een trage vrachtwagen duikt in de mist pas op het laatste moment op.
- Gebruik de rechterwegmarkering als leidraad, niet de wagen voor u.
- Reken op mistbanken. Op de autosnelweg kan het zicht na een heldere strook plots wegvallen; rem dan tijdig en geleidelijk, zodat wie achter u rijdt uw remlichten op tijd ziet.
Fietsers en voetgangers zijn in de mist slecht zichtbaar. Een fluohesje en goede lichten zijn dan geen overbodige luxe.
Mist in de verwachting volgen
Mist staat niet op de regenradar: de druppeltjes zijn te klein om door een neerslagradar opgepikt te worden. Voor mist kijkt u naar het verwachte zicht en de luchtvochtigheid in de uurlijkse verwachting, bijvoorbeeld Gent uur per uur, en naar het weer van vandaag of morgen.
Een heldere avond, bijna geen wind en een hoge luchtvochtigheid na een regendag zijn het typische recept voor ochtendmist. Ziet u dat in de verwachting, plan dan wat meer tijd in voor de rit naar het werk.
Veelgestelde vragen
Wanneer mag ik mijn mistlichten aanzetten?
Volgens artikel 30 van de huidige wegcode moeten de mistlichten achteraan aan bij mist of sneeuwval die het zicht tot minder dan ongeveer 100 meter beperkt, en bij felle regen. In andere omstandigheden zijn ze verboden. Voormistlichten mag u gebruiken bij mist, sneeuwval of felle regen, eventueel samen met uw dimlichten.
Wat betekent code geel voor mist?
Het KMI geeft code geel als er verspreid mist met een zicht van 200 meter of minder wordt verwacht, of plaatselijk een zicht van 50 meter of minder. Het KMI vraagt dan om voldoende afstand te houden en uw snelheid aan te passen. Code oranje volgt bij verspreid zicht onder 50 meter.
Wat is het verschil tussen mist en nevel?
Het KMI spreekt van mist als het horizontale zicht kleiner is dan 1.000 meter. Ligt het zicht tussen 1.000 en 5.000 meter, dan gaat het om nevel. In mist is de relatieve vochtigheid 100 procent.
Hoe ontstaat mist?
Meestal door afkoeling van het aardoppervlak. Op een heldere, windstille nacht koelt de grond af, de lucht erboven ook, en de waterdamp condenseert tot zwevende druppeltjes: stralingsmist. Aan de kust ontstaat ook mist wanneer zachte, vochtige lucht over koud zeewater stroomt.
Wanneer trekt de mist op?
Stralingsmist lost volgens het KMI meestal pas in de late voormiddag op, als de zon de grond genoeg opwarmt. In de winter, met een lage zon en lange nachten, kan mist soms de hele dag of zelfs meerdere dagen blijven hangen.
Staat mist op de regenradar?
Nee. De regenradar toont neerslag, en de druppeltjes van mist zijn te klein om erop te verschijnen. Voor mist kijkt u naar de waarschuwingen van het KMI en naar het verwachte zicht in de uurlijkse verwachting.


