Klimaat en fenomenen

UV-index in België: wat de cijfers betekenen, hoe hoog de index bij ons wordt en hoe u zich beschermt

Redactie7 min lezen20 november 2026
Foto: Sir James, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

De uv-index geeft aan hoe sterk de uv-straling van de zon is en hoe snel een onbeschermde huid verbrandt: 1 en 2 is laag, 3 tot 5 matig, 6 en 7 hoog, 8 tot 10 zeer hoog en vanaf 11 extreem. In België gaat de index volgens het KMI zelden boven 7, met een piek rond 14 uur zomertijd van half juni tot half juli. Stichting tegen Kanker raadt aan om vanaf index 3 de zon te beperken, van maart tot eind oktober, ook bij bewolking.

IN HET KORT
  • Schaal: 1–2 laag, 3–5 matig, 6–7 hoog, 8–10 zeer hoog, 11+ extreem.
  • In België gaat de uv-index zelden boven 7; de zon is het sterkst rond 14 uur zomertijd.
  • Het KMI meet de uv-straling sinds 1990 in Ukkel; tot 2017 werd er maar twee keer meer dan 9 gemeten.
  • Stichting tegen Kanker: bescherming vanaf index 3, schaduw tussen 12 en 15 uur, factor 50, om de 2 uur opnieuw smeren.
  • In 2024 kregen in België 4.285 mensen de diagnose melanoom.

Op een frisse lentedag met wat wind aan zee voelt de zon niet sterk aan. Toch komen veel mensen na een fietstocht langs de kust of een middag in de tuin met een rode nek thuis. Warmte en uv-straling zijn twee verschillende dingen, en de uv-index is er net om dat verschil zichtbaar te maken.

Wat is de uv-index

De uv-index is een maat voor de intensiteit van de uv-straling van de zon aan het aardoppervlak. Hij houdt rekening met hoe gevoelig de huid is voor verbranding. De schaal werd opgesteld door de Wereldgezondheidsorganisatie en de Wereld Meteorologische Organisatie, zodat de waarden overal ter wereld vergelijkbaar zijn.

Het KMI gebruikt deze indeling:

Uv-index Intensiteit Een onbeschermde huid verbrandt
1–2 laag langzaam
3–5 matig makkelijk
6–7 hoog snel
8–10 zeer hoog zeer snel
11 en meer extreem bijna onmiddellijk

De index zegt iets over de straling, niet over uw huid. Hoe snel u verbrandt, hangt ook af van uw huidtype, van hoeveel zon u al gekregen hebt en van wat u doet: wie op het strand ligt, vangt meer straling dan wie wandelt.

Hoe hoog wordt de uv-index in België

Volgens het KMI gaat de uv-index in België zelden boven 7. Dat ligt aan onze breedtegraad: de zon staat bij ons zelfs in juni lager aan de hemel dan in Zuid-Europa, en het licht legt een langere weg door de atmosfeer af.

De hoogste waarden komen voor rond de langste dag. Het KMI schrijft dat de uv-index van half juni tot half juli altijd vrij hoog is. Over de dag gezien is de straling het sterkst als de zon het hoogst staat, en dat is in België rond 14 uur zomertijd, niet om 12 uur.

Het KMI meet de uv-straling sinds 1990 in Ukkel, met twee Brewer-spectrofotometers op het dak van het instituut. In die reeks werd tot 2017 maar twee keer een index boven 9 gemeten: op 24 juni 2016 en op 11 juni 2017, toen de waarde 9,1 bereikte. Volgens het KMI speelde in 2017 een lage ozonlaag mee, zodat meer UV-B tot aan de grond kwam.

In de winter blijft de index laag. Stichting tegen Kanker beperkt haar advies om zich te beschermen dan ook tot de periode van maart tot eind oktober.

Wat de uv-index hoger of lager maakt

Een paar factoren verklaren waarom de index van dag tot dag en van plek tot plek verschilt:

  • De hoogte van de zon. Hoe hoger de zon, hoe meer uv-straling de grond bereikt. Dat hangt af van het uur, het seizoen en de plaats.
  • Bewolking. Wolken houden meestal een deel van de straling tegen, maar verspreide wolken kunnen aan hun randen extra uv weerkaatsen. Omdat dat moeilijk te voorspellen is, geeft het KMI zijn verwachting voor een onbewolkte hemel.
  • Ozon. Ozon in de atmosfeer absorbeert UV-B. Minder ozon betekent een hogere index.
  • Weerkaatsing. Sneeuw en licht zand weerkaatsen veel straling. Op het strand van De Panne of Knokke-Heist krijgt u dus meer dan in een tuin met gras.
  • Hoogte. Hoe hoger u bent, hoe minder atmosfeer de straling moet doorkruisen. In de bergen ligt de index daardoor hoger, wat wintersporters goed kennen in combinatie met sneeuw.

Een zeebries aan de kust voelt fris aan, maar verandert niets aan de uv-straling. Precies daar verbranden veel mensen zonder het te merken. Het actuele weer aan zee vindt u op de pagina over de kust en in ons artikel over het kustweerbericht.

Zonnebrand voorkomen: de tips van Stichting tegen Kanker

Stichting tegen Kanker raadt aan om vanaf uv-index 3 de blootstelling aan de zon te beperken. Concreet:

Advies Wat de Stichting aanraadt
Schaduw vooral tussen 12 en 15 uur
Zonnecrème minstens factor 50, met filters tegen UVA en UVB
Opnieuw smeren om de 2 uur, en na zwemmen of zweten zodra u droog bent
Kleding bedekkende kleding en een hoed met brede rand die hoofd, gezicht, oren en nek beschermt
Zonnebril met het label UV400 of "100 % uv-bescherming"
Baby's kinderen jonger dan één jaar nooit blootstellen aan de zon
Zonnebank verhoogt het risico op huidkanker met wel 75 %

Zonnecrème is een aanvulling, geen vrijgeleide om langer in de zon te blijven. Schaduw en kleding blijven de eerste bescherming.

Wie op een heldere dag naar het strand trekt, kijkt best niet alleen naar de temperatuur in de verwachting. Ook bij 20 °C en een frisse wind kan de uv-index rond de langste dag hoog zijn.

Huidtype en gewenning

Het KMI wijst erop dat de tijd tot zonnebrand vooral afhangt van het huidtype. Mensen met een van nature donkere huid (type IV) verbranden minder snel dan mensen met een heel lichte huid die zelden of nooit bruint (type I). Ook gewenning speelt mee: bij de eerste zonnestralen van het jaar wordt de huid sneller rood dan later in de zomer.

Stichting tegen Kanker vraagt extra voorzichtigheid als uw huid eerder rood wordt dan bruin. Een bruine kleur is bovendien geen volwaardige bescherming.

Zonnebank

Een zonnebank is geen voorbereiding op de zomer. Volgens Stichting tegen Kanker verhoogt het gebruik ervan het risico op huidkanker met wel 75 procent, en is een zonnebank ook geen alternatief om vitamine D aan te maken. Zonnebanken zijn in België al verboden voor wie jonger is dan 18, wie huidtype I heeft, wie al huidkanker had en wie geneesmiddelen neemt die de gevoeligheid voor uv verhogen.

Huidkanker in België

Huidkanker hangt sterk samen met uv-straling. Volgens cijfers van de Stichting Kankerregister kregen in 2024 in België 2.256 vrouwen en 2.029 mannen de diagnose melanoom, de gevaarlijkste vorm van huidkanker. Het Kankerregister ziet dat het risico bij mannen de voorbije jaren verder steeg, terwijl het bij vrouwen stabiliseerde.

Er is ook goed nieuws. Melanomen worden vaker vroeg ontdekt: drie op de vier zitten in stadium I. De vijfjaarsoverleving steeg van 88 procent in 2004–2009 naar 96 procent in 2020–2024. Een vlekje dat verandert van vorm, kleur of grootte laat u dus best snel nakijken.

De uv-index volgen

Het KMI publiceert elke dag een verwachting van de maximale uv-index bij onbewolkte hemel voor Ukkel voor de komende tien dagen, en kaarten voor heel België voor de komende vijf dagen. Die cijfers zijn een bovengrens: met wolken ligt de werkelijke waarde lager. De gemeten waarde in Ukkel staat bij de waarnemingen van het KMI.

Combineer de uv-verwachting met de gewone weersverwachting. Een heldere hemel in de verwachting voor vandaag of morgen, een dag aan zee in Oostende of een fietstocht in de Kempen rond de middag: dat zijn de momenten om aan bescherming te denken. Bij hitte komen daar nog andere risico's bij; lees daarvoor ons artikel over de hittegolf en de waarschuwing voor vrij hoge temperaturen.

Veelgestelde vragen

Vanaf welke uv-index moet ik me insmeren?

Stichting tegen Kanker raadt aan om vanaf uv-index 3 de blootstelling aan de zon te beperken en u te beschermen. In België is dat het geval van maart tot eind oktober, ook op bewolkte dagen. Gebruik dan een zonnecrème met minstens factor 50 en filters tegen UVA en UVB.

Hoe hoog wordt de uv-index in België?

Volgens het KMI gaat de uv-index in België zelden boven 7. De hoogste waarden komen voor van half juni tot half juli rond 14 uur zomertijd. In Ukkel werd tussen 1990 en 2017 maar twee keer een index boven 9 gemeten: op 24 juni 2016 en op 11 juni 2017, toen het 9,1 werd.

Kan ik verbranden als het bewolkt is?

Ja. Wolken houden een deel van de uv-straling tegen, maar niet alles, en aan de rand van verspreide wolken kan de straling zelfs hoger uitvallen door weerkaatsing. Daarom geeft het KMI zijn uv-verwachting voor een onbewolkte hemel, als bovengrens.

Hoe vaak moet ik zonnecrème opnieuw aanbrengen?

Stichting tegen Kanker zegt om de twee uur opnieuw te smeren, en ook na het zwemmen of zweten zodra u afgedroogd bent. Zonnecrème is een aanvulling op schaduw, kleding en een hoed, geen vervanging.

Wat betekent uv-index 7?

Index 7 valt in de categorie hoog: een onbeschermde huid verbrandt snel. Voor België is dat een hoge waarde, die vooral op heldere dagen rond de langste dag voorkomt. Zoek tussen 12 en 15 uur de schaduw op en bescherm huid en ogen.

Mogen baby's in de zon?

Nee. Stichting tegen Kanker zegt dat kinderen jonger dan één jaar nooit aan de zon mogen worden blootgesteld. Oudere kinderen dragen best bedekkende kleding, een hoed en een zonnebril, en worden volledig ingesmeerd.

uv indexuv-index vandaaguv index Belgiëuv index morgenzonnebrand

Lees ook